Skip to content

Vormen van huiselijk geweld

Huiselijk geweld kent vele vormen. Voor meer informatie over de verschillende vormen van huiselijk geweld en de daarbij passende signalen, nodigen wij u uit om een kijkje te nemen op de door ons ontwikkelde website www.signalenkaart.nl Hieronder vindt u een kort overzicht van de verschillende vormen van huiselijk geweld. Ook vindt u informatie over trainingen, voorlichtingen en projecten van Kadera.

Partnergeweld

Bij partnergeweld wordt het slachtoffer geweld aangedaan door zijn of haar partner. Partnergeweld komt zowel voor in hetero- als homorelaties. Het slachtoffer wordt bijvoorbeeld gekleineerd, geslagen of seksueel uitgebuit.

Huiselijk geweld kan ook zonder fysiek geweld plaatsvinden, bijvoorbeeld door emotionele of psychische mishandeling, stalking, vrijheidsberoving bedreiging of verwaarlozing. Vaak gaat het geweld gepaard met andere problemen, zoals werkloosheid, financiële of psychische problemen of verslaving.

Het duurt vaak lang voordat slachtoffers of plegers van huiselijk geweld op zoek gaan naar hulp. Gemiddeld blijft huiselijk geweld acht jaar lang achter de voordeur verborgen. Hierbij spelen schaamte en angst een grote rol. Het is een dappere stap om hulp te zoeken, die vaak veel onzekerheid met zich meebrengt. Gelukkig kan hulp er wel voor zorgen dat de veiligheid terugkeert en het slachtoffer weer zelfvertrouwen en eigen regie terugkrijgt.

> Training oudermishandeling en ontspoorde zorg (pdf)
Training huiselijk geweld signaleren (pdf)
> Vervolgtraining huiselijk geweld signaleren (pdf)

Seksueel geweld

Gemiddeld zijn 100.000 mensen per jaar slachtoffer van seksueel geweld. Seksueel geweld is een breed begrip. Het omvat onder andere verkrachting en aanranding maar ook seksuele intimidatie. Bij seksuele intimidatie gaat het om seksueel getinte opmerkingen en het aanraken zonder toestemming. Er hoeft niet per se sprake te zijn van fysiek contact. Iemand kan bijvoorbeeld ook gedwongen worden om seksuele handelingen te verrichten bij zichzelf.

Plegers

In 8 van de 10 gevallen is de pleger een bekende van het slachtoffer. Vaak wordt seksueel geweld ingezet als machtswapen. Behoefte aan contact en agressiviteit kunnen ook motieven zijn. Kenmerken van een pleger kunnen zijn dat hij een laag gevoel van eigenwaarde heeft, zich niet kan inleven in anderen en zich sociaal moeilijk kan uiten. Vaak is de pleger in zijn of haar jeugd zelf ook misbruikt of verwaarloosd.

Gevolgen

Ieder mens verwerkt op zijn eigen manier nare gebeurtenissen. Bij de één heeft seksueel geweld veel meer gevolgen dan bij een ander. Wel zijn er verschillende reacties die bij veel slachtoffers terugkomen, zoals wantrouwend zijn ten opzichte van andere mensen, lichamelijke klachten en een afkeer krijgen van zichzelf. Vrouwen hebben een kans van 45% om een posttraumatische stressstoornis op te lopen, bij mannen is dit zelfs 65%. 

Risicofactoren

Bij jongens en meisjes in de leeftijd van 12 tot 24 jaar is het risico op een verkrachting vier keer zo groot. Hetzelfde geldt voor verstandelijk beperkten. Zij zijn afhankelijk van iemand en daarom erg kwetsbaar. Daarnaast lopen mensen die al eens slachtoffer zijn geweest van seksueel geweld een groter risico.

Kijk bij Centrum Seksueel Geweld Zwolle voor meer informatie.

Loverboys en lovergirls

Loverboys zijn veelal jonge mensenhandelaren die kwetsbare jonge meisjes of jongens versieren. De loverboy overlaadt zijn slachtoffers met dure cadeaus en aandacht. Vervolgens moet het slachtoffer dit terugbetalen met een baan in de prostitutie. De loverboy zorgt ervoor dat het contact met familie en vrienden verbroken wordt zodat het slachtoffer nog meer afhankelijk wordt van hem. Met dwang, geweld of afpersing houdt hij het slachtoffer gevangen. Een veelvoorkomend chantagemiddel is sextortion: de loverboy dreigt seksueel getinte foto’s of video’s van het slachtoffer online te zetten als hij of zij niet de prostitutie in wil.

Loverboys zoeken hun slachtoffers veelal online (grooming), maar ook bij uitgaansgelegenheden, hangplekken en zorginstellingen. Vaak hebben de slachtoffers in hun jeugd al veel meegemaakt en heeft eerdere hulpverlening niet geholpen. Ze hebben behoefte aan aandacht en erkenning die de loverboy hen geeft.

Slachtoffer niet altijd een meisje

In de klassieke situatie zijn loverboys jongens en slachtoffers meisjes. Tegenwoordig komt het ook voor dat een meisje een jongen uitbuit (lovergirls), een meisje een meisje of een jongen een jongen. Het kan zijn dat de lovergirl eerder slachtoffer is geweest van een loverboy. Zij gaat dan opzoek naar meisjes voor de loverboy, in veel gevallen zodat ze zelf niet meer de prostitutie in hoeft. Dit doet ze door zich voor te doen als vriendin van het meisje.

Signalen

Een loverboy is vaak te herkennen aan bepaalde signalen, zoals een vlotte babbel en goed uiterlijk. Lees hier meer over hoe je een loverboy kunt herkennen.

Downloads
Voorlichting seksueel geweld (pdf)
> Training weerbaarheid bij grensoverschrijdend gedrag (pdf)

Ouderenmishandeling

Ouderenmishandeling krijgt pas de laatste jaren de aandacht die het verdient. Als een oudere lichamelijk, geestelijk of financieel schade wordt toegebracht door een familielid of verzorger is er sprake van ouderenmishandeling. Of wanneer de oudere verwaarloosd wordt en niet de zorg krijgt die hij of zij nodig heeft.

Soms gaat het om ontspoorde zorg. De zorg voor de oudere vraagt dan te veel van de mantelzorger. Hij of zij kan dan bijvoorbeeld gaan snauwen, de oudere te hardhandig vastpakken of vastbinden om even rust te hebben. Vaak helpt het dan als de mantelzorger ondersteuning krijgt door bijvoorbeeld thuiszorg. Soms worden er expres grenzen overschreden door verzorgers of familieleden. Slaan, stelselmatig kleineren, isoleren of het plunderen van de bankrekening van de oudere horen daarbij.

Downloads
> Training ouderenmishandeling en ontspoorde zorg (pdf)

Eergerelateerd geweld

Eergerelateerd geweld (ook bekend als eerwraak) is elke vorm van lichamelijk of geestelijk geweld om schending van de familie-eer te voorkomen of te herstellen. In veel gevallen gaat het om een vrouw of man die zich in de ogen van de familie te ‘vrij’ gedraagt. Of die een relatie aangaat die de goedkeuring van haar familie niet kan wegdragen. Het eergerelateerd geweld kan de vorm aannemen van bijvoorbeeld eerwraak, gedwongen huwelijk, beperking van de bewegingsvrijheid, mishandeling, verstoting of moord.

Er zijn belangrijke verschillen tussen eergerelateerd geweld en andere vormen van huiselijk geweld. Eergerelateerd geweld wordt vaak opgelegd door groepsnormen. Mannelijke familieleden hebben de ‘plicht’ om de eer van de familie te beschermen. Het karakter of de persoonlijke omstandigheden van de pleger spelen dus veel minder een rol dan bijvoorbeeld bij geweld in een relatie of kindermishandeling.

Vrouwen en mannen die het slachtoffer dreigen te worden van eergerelateerd geweld zijn erg kwetsbaar. Vaak is er niemand binnen hun eigen netwerk waarbij zij terecht kunnen. Bovendien worden zij niet bedreigd door één dader, maar door een hele familie. Dat maakt hun veiligheid zeer precair. Lees hier meer over de signalen van eergerelateerd geweld.

Bij eergerelateerd geweld is het onverstandig om zelf hulp te zoeken of het gesprek aan te gaan met het slachtoffer. Vanwege het hoge risico en de acute onveiligheid, vervallen deze stappen van de meldcode. Het is wel belangrijk om de signalen te herkennen en te weten welke hulpbronnen beschikbaar zijn. In de training Werken met de Meldcode wordt ingegaan op het handelingsproces bij eergerelateerd geweld.

Downloads
> Training werken met de meldcode (pdf)

Kindermishandeling

Kindermishandeling komt veel vaker voor dan altijd werd aangenomen. Ieder jaar worden in Nederland 119.000 kinderen mishandeld. Kindermishandeling kent verschillende vormen. Het gaat om lichamelijke en geestelijke mishandeling, lichamelijke en geestelijke verwaarlozing, seksueel misbruik, vechtscheidingen en getuige zijn van geweld. In de meeste gevallen gaat het om ouders, maar ook anderen zoals grootouder of de oppas kunnen zich schuldig maken aan kindermishandeling.

Gevolgen

De gevolgen van kindermishandeling zijn groot. Veel kinderen krijgen te maken met gedragsproblemen. Ook heeft het kind een verhoogde kans op een stoornis, zoals een depressie of angststoornis. De kans is groot dat ze in hun latere leven weer met huiselijk geweld geconfronteerd worden. Bovendien zijn kinderen extra kwetsbaar: in veel gevallen zijn ze afhankelijk van degene die hen mishandelt. Ze blijven erg lang loyaal aan de pleger en weten niet wat ‘normaal’ is.

Risicofactoren

Een aantal factoren kunnen bijdragen aan een verhoogde kans op kindermishandeling. Dit kunnen de volgende factoren zijn:

  • Ouders met een verstandelijke beperking of lage opleidingsgraad
  • Werkloosheid en financiële problemen
  • Eenoudergezinnen, gezinnen met drie of meer kinderen
  • Stiefgezinnen
  • Ouders met psychische problematiek

Kindermishandeling kan ook plaatsvinden als er geen sprake is van deze risicofactoren.

Meer informatie

Meer weten over deze problematiek? Raadpleeg dan de factsheet Kindermishandeling. Daarnaast heeft Kadera een signalenkaart ontwikkeld met signalen die kunnen wijzen op huiselijk geweld en kindermishandeling, deze is hier te vinden.

Downloads
> Training werken met de meldcode (pdf)
> Voorlichting kindermishandeling (pdf)
> Voorlichting meldcode en kindermishandeling (pdf)

Dierenmishandeling en huiselijk geweld

Dierenmishandeling betreft “alle niet-noodzakelijke handelingen en alle verwijtbare nalatigheden van mensen, waardoor dieren pijn, letsel of ernstige welzijnsproblemen oplopen” (LICG, 2011). Veelvoorkomende vormen van dierenmishandeling zijn: slaan, schoppen, gooien, verminking en verwaarlozing.

Onderzoek

In 2012 heeft Kadera in samenwerking met de Universiteit Utrecht en de Hondenbescherming wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de relatie tussen huiselijk geweld en dierenmishandeling.

Hieruit blijkt onder andere dat het merendeel van de plegers van huiselijk geweld (55%) ook meerdere vormen van dierenmishandeling toepast en kinderen in 60% van de gevallen getuige zijn geweest van deze dierenmishandeling. Daarnaast rapporteert ruim 41% van de vrouwen de vlucht naar de opvang uit te stellen vanwege zorgen om het huisdier. Tot nu toe blijven huisdieren in veel gevallen bij de (ex-)partner, die hiermee een machtsmiddel in handen heeft om de vrouw (en de kinderen) blijvend te controleren en te chanteren.

Opvang huisdier

Cliënten die naar een opvanghuis in Nederland gaan, kunnen nu hun huisdier(en) in een veilig en liefdevol gastgezin laten opvangen. Kom hier meer te weten over dit project. Bij Kadera kan in sommige gevallen het huisdier ook meegenomen worden naar de opvang.

Bij vermoedens van dierenmishandeling kunt u de signalenkaart Huiselijk Geweld en Dierenmishandeling raadplegen of een melding doen bij meldnummer 144. Raadpleeg de signalenkaart Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor signalen die kunnen wijzen op huiselijk geweld. 

Downloads
> Signalenkaart dierenmishandeling (pdf)
> Training huiselijk geweld en dierenmishandeling (pdf)
> Voorlichting huiselijk geweld en dierenmishandeling (pdf)

Signalenkaart

Verbeterde signalenkaart
Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Signalen van huiselijk geweld worden soms over het hoofd gezien. Daarom heeft Kadera de signalenkaart ontwikkeld. Deze bevat signalen die kunnen gelden voor het slachtoffer en de pleger en kunnen wijzen op huiselijk geweld.

In 2019 is de Signalenkaart Huiselijk Geweld en Kindermishandeling geactualiseerd en doorontwikkeld. De verbeterde meldcode is aan de signalenkaart toegevoegd, zodat gebruikers het afwegingskader en de mogelijkheden om een melding te doen, in een oogopslag kunnen bekijken.

De papieren signalenkaart Huiselijk Geweld en Kindermishandeling is te bestellen via info@kadera.nl voor € 7,50 plus verzendkosten. Voor grote bestellingen kunt u een offerte opvragen.

De signalenkaart is ook digitaal te raadplegen, via www.signalenkaart.nl Via de digitale signalenkaart kun u signalen en risico’s bij een casus aanvinken. Deze signalen worden doorgedrukt naar een interactieve PDF, waarmee u de stappen van de meldcode kunt volgen en een dossier kunt aanleggen.

Factsheets

Training en voorlichting

Kadera biedt ook preventie en deskundigheidsbevordering. Zo werken we niet alleen aan oplossingen voor nu maar ook voor later.

Scholing

Kadera verzorgt praktische voorlichtingen en trainingen om u bekwaam te maken in het signaleren en aanpakken van huiselijk geweld.

Bewustwording en kennis zijn essentieel om inzicht te krijgen in de problematiek van huiselijk geweld. Het scholingsaanbod van Kadera is zo vormgegeven dat de deelnemers de opgedane kennis direct in de praktijk kunnen toepassen. De scholing wordt verzorgd door deskundige trainers die zich gespecialiseerd hebben in de dynamiek van geweld.

Preventie, training en voorlichting

Kadera heeft veel ervaring met het uitvoeren van projecten die tot doel hebben om huiselijk geweld of kindermishandeling te voorkomen en/of te stoppen. Met uiteenlopende preventieactiviteiten wordt het thema huiselijk geweld bij de directe doelgroep en/of betrokken professionals op de kaart gezet en een bijdrage geleverd aan de landelijke campagnes tegen huiselijk geweld. Voorbeelden van projecten die we ook voor u kunnen uitvoeren:

  • adviseren in het implementeren van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
  • coördineren van een activiteit die de deskundigheid vergroot, zoals een symposium of studiedag
  • ontwikkelen en/of uitvoeren van een activiteit die de bewustwording vergroot
  • ontwikkelen van materialen die ondersteunen in de aanpak
  • verrichten van onderzoek op dit terrein

Bent u benieuwd wat we voor u kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op of vraag vrijblijvend een offerte aan, door te mailen naar info@kadera.nl

Trainingsaanbod

Referenties

In 2018 beoordeelden de deelnemers de trainingen van Kadera met een ruime 8 en geven de meeste deelnemers aan onze trainingen bij anderen aan te bevelen.

Onze voorlichtingen en trainingen zijn onder andere afgenomen door:

  • gemeenten
  • geestelijke gezondheidszorg
  • jeugdzorg
  • kinderopvang
  • basis- en voortgezet onderwijs
  • HBO en universiteit
  • welzijnsorganisaties
‘Medewerkers van de afdeling AGZ van de GGD Twente hebben de training van Kadera als zeer waardevol ervaren. Zij vonden het een leuke leerzame dag, hebben stof tot nadenken gekregen en vinden dit eigenlijk informatie voor iedereen. Dus niet alleen voor professionals maar ook voor ouders en burgers. Het was informatief en een must als onderlegger in de dagelijkse hulpverleningspraktijk. Kadera, ga zo door!’
Atie Meijvogel
procesfunctionaris AGZ, GGD Twente
‘Het was zeer leerzaam en de studenten waren erg enthousiast. De informatie was vernieuwend en de medewerker die de voorlichting gaf betrok de studenten echt bij de voorlichting. Dat maakte het persoonlijk! Wij gaan Kadera volgend jaar zeker weer benaderen voor een voorlichting.’
Jenneke Schoonhoven
docent Sociaal Maatschappelijke Dienstverlening, Deltion College Zwolle
‘De cursus werd onder onze gastouders ervaren als zeer informatief. Tijdens de cursus was er veel interactie tussen de deelnemers en ruimte om ervaringen uit te wisselen.’
Ivanka Jonkman
bemiddelaar, gastouderbureau Bieeënkorf Wijhe
‘Ben je benieuwd wat een nijlpaard te maken heeft met kindermishandeling? Schrijf je dan in. Op een boeiende, ongedwongen manier worden je ogen geopend!’
Joke Dallinga
intern begeleider, Koning Willem-Alexanderschool Staphorst
‘Een cursus die duidelijke handvatten geeft om de meldcode op de kaart te zetten binnen de organisatie.'
Eddy Alferink
aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en leerplichtambtenaar, gemeente Olst-Wijhe

Bent u benieuwd wat we voor u kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op of vraag vrijblijvend een offerte aan, via info@kadera.nl

Projecten

Dierenprojecten

We zijn bij Kadera op verschillende manieren bezig met het opvangen en inzetten van dieren.

Kadera heeft in 2012 in samenwerking met de Universiteit van Utrecht en de Hondenbescherming wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het verband tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld. Hieruit is ondermeer gebleken dat 41% van de slachtoffers de vlucht naar de opvang uitstelt vanwege zorgen om hun huisdier. Vaak blijft het huisdier achter bij de (ex)partner, die hiermee een machtsmiddel in handen heeft om druk uit te oefenen om het slachtoffer of de kinderen te chanteren of om druk uit te oefenen.

Kadera werkt daarom samen met de Stichting Blijf van Mijn Dier, om huisdieren van slachtoffers een tijdelijke opvangplaats te bieden wanneer hun baasje in de opvang verblijft.

Als er plek is voor een slachtoffer huiselijk geweld en hij/zij een huisdier heeft waarvoor hij/zij zelf geen passende plek kan regelen, kan de Stichting Blijf van mijn Dier het dier opvangen bij een gastgezin. Wanneer de situatie veilig is en de cliënt uitstroomt naar een eigen woning, wordt hij of zij weer herenigd met het huisdier.

Sinds de zomer van 2019 zijn we ook een pilot gestart om het in de opvang in Enschede mogelijk te maken dat een vrouw haar huisdier meeneemt. Ook dit is in samenwerking met Stichting Blijf van mijn Dier, die de hun kennis inzetten om het welzijn van het huisdier te garanderen tijdens het verblijf.

Sinds drie jaar worden bij Kadera speciaal getrainde honden ingezet om te ondersteunen bij de hulpverlening. Er zijn meerdere onderzoeken die bevestigen dat contact met dieren het welbevinden van mensen kan vergroten. Verschillende medewerkers zijn daarom getraind om hun eigen hond in te zetten voor zogenaamde Animal Assisted Interventions. Ook de hond is getest, want hij moet natuurlijk wel geschikt zijn voor zulke activiteiten.

De afgelopen periode zijn er 1 keer per maand maand 1 of 2 honden op bezoek geweest in de opvang in Enschede en Zwolle. Kinderen kunnen tijdens deze bezoeken spelen met de hond en leren over hondengedrag (bijtincidenten voorkomen). Ook zijn er natuurdagen georganiseerd waarbij moeders met de kinderen en de honden naar een nabijgelegen natuurgebied gingen.

Daarnaast wordt er, op verzoek, aan kinderen van de basisschoolleeftijd een weerbaarheidstraining met hond aangeboden, genaamd VIDA-training. In 8 bijeenkomsten wordt individueel of in tweetallen middels oefeningen met en zonder hond gewerkt aan zelfvertrouwen en het aangeven van grenzen. Dit project is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van stichting Kinderpostzegels, binnen het project Huisje, Boompje, Beestje.

Helpende Hand Oranje Fonds

In 2019 is Kadera in samenwerking met het Oranje Fonds gestart met het vrijwilligersproject Helpende Handen. Binnen dit project worden vrijwilligers ingezet om de cliënten en hun kinderen te ondersteunen, een luisteren oor te bieden en activiteiten te ondernemen. Wilt u meer weten over dit project of wilt u zich aanmelden als vrijwilliger? Kijk dan op de pagina ik wil helpen.